Stroperige vervormingen, uitsteeksels en inhammen, een gecontroleerd gekronkel. Het kristal van de broers Guido (1911 – 1991) en Antonio (1908 – 1958) Bon is een product van Italiaanse kunde, gemaakt in België. De broers maken deel uit van de 200-jarige zoektocht naar vernieuwing van de glasfabriek Val Saint Lambert. Deze fabriek in Seraing, net onder Luik, is een wereldspeler in uitbundig geslepen en gekleurd kristal. De Fantaisies Artistiques van de broers Bon uit de jaren 50 spreken juist met kleurloze, grillige vormen tot de verbeelding.
Lange tijd weet Val Saint Lambert zich goed in de markt te positioneren. Ze trekt de juiste technische mensen aan, investeert in nieuwe machines en weet wat de smaak is van de vermogende internationale clientèle. Zo blinken ze uit in Art Nouveau en Art Deco. Maar na twee wereldoorlogen is de Europese markt moeilijk geworden. Grondstoffen en arbeidskrachten zijn schaars. Ook heerst in Europa de behoefte aan een nieuwe vormentaal, die bovendien aansluit bij de Amerikaanse markt.
Met hun ondernemende visie ziet Val Saint Lambert kansen in vaklieden uit Italië. Bijvoorbeeld in de goed opgeleide Guido en Antonio uit Murano. Zij komen in 1949 werken bij de fabriek. Hoewel de Italiaanse groep niet goed behandeld wordt, halen ze de fabriek wel uit een benarde positie. Met hun uitstekende beheersing van het glasblazen weten de broers Bon vormen te creëren die niet alleen mooi ogen, maar ook nog eens minder afwerking vereisen. Dat maakt de productie aanzienlijk goedkoper. Geen kostbaar slijpwerk meer, maar snel – en bewerkelijk – trekken in warm kristal. Tot 1956 maken zij in deze stijl een serie vazen en schalen: de Fantaisies Artistiques.
Over Guido en Antonio Bon is tot nu toe niet veel bekend. Hun verhaal is typerend. Toch is hun verhaal typerend voor velen die hun thuisland verlieten voor een beter bestaan in het buitenland. De tentoonstelling Fantasies Artistiques toont een serie bijzondere vazen en schalen van Guido en Antonio Bon uit de jaren ’50, gemaakt voor de kristalfabriek Val Saint Lambert.
Deze tentoonstelling is onderdeel van een ruim programma van tentoonstellingen in België en diverse andere Europese landen die in 2026 het 200-jarig bestaan van Val Saint Lambert markeren.
